Bộ Trao Đổi Nhiệt Dạng Tấm Bị Rò Rỉ: Nguyên Nhân Và Cách Sửa Nhanh

Trong các hệ thống HVAC, trạm làm mát (cooling tower) hoặc dây chuyền sản xuất công nghiệp, bộ trao đổi nhiệt dạng tấm (PHE) Alfa Laval là thiết bị cốt lõi. Tuy nhiên, hiện tượng rò rỉ lưu chất (chảy ra ngoài hoặc lẫn dòng vào nhau) là sự cố nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến áp suất đường ống và hiệu suất truyền nhiệt của toàn nhà xưởng.

Tài liệu này hướng dẫn kỹ sư bảo trì quy trình xử lý thực chiến khi máy xảy ra sự cố rò rỉ.

Phân Loại Sự Cố Rò Rỉ Trên Bộ PHE

Hiện tượng thực tế	Loại sự cố	Nguyên nhân kỹ thuật gốc
Lưu chất chảy nhỏ giọt hoặc phun thành tia tại phần khe giữa các tấm tấm.	Rò rỉ ngoại vi (External Leakage)	- Kích thước siết máy bị lỏng. - Gioăng Gasket bị chai cứng do quá nhiệt hoặc hết tuổi thọ. - Sốc áp tức thời (Hiện tượng búa nước - Water Hammer).
Hai lưu chất bị lẫn vào nhau (Nhiễm bẩn chéo).	Rò rỉ nội bộ (Internal Leakage)	- Tấm Plate bị ăn mòn rỗ, tạo lỗ thủng micro. - Nứt tấm do hiện tượng mỏi kim loại sau thời gian dài rung lắc.

---

Quy Trình Kỹ Thuật Xử Lý Rò Rỉ Ngoại Vi (môi chất bị rò rỉ ra ngoài)

Bước 1: Hiệu chỉnh lực siết bulông theo kích thước tiêu chuẩn

Khi phát hiện rò rỉ ranh giới giữa các tấm plate, tuyệt đối không siết bulông một cách ngẫu hứng. Việc siết quá chặt sẽ gây móp méo, hư hỏng toàn bộ các tấm plate kim loại đắt tiền.

Tra cứu kích thước siết tiêu chuẩn (Kích thước A): Khoảng cách siết tấm tiêu chuẩn được ghi rõ trên nhãn Inox (Nameplate) của máy Alfa Laval.

Đo đạc đa điểm: Dùng thước kẹp hoặc thước dây đo khoảng cách này tại ít nhất 4 vị trí đối xứng xung quanh hệ thống bulông siết cường độ cao.

Thao tác siết chuẩn xác: Nếu kích thước đo thực tế lớn hơn kích thước trên nhãn máy, tiến hành siết lại: 

-  Sử dụng cờ-lê lực, siết theo sơ đồ đối xứng hình chữ X. Mỗi lượt siết chỉ dịch chuyển khoảng 10-15mm trên mỗi bulông để đảm bảo hai tấm khung luôn song song nhau (độ lệch góc cho phép giữa 2 tấm khung phải dưới 2mm).

- Dừng lại khi khoảng cách đạt đúng số mm ghi trên nhãn máy.

 Lưu ý: Tuyệt đối không siết nhỏ hơn kích thước tối thiểu vì sẽ làm phẳng các rãnh chia dòng trên tấm plate.

Bước 2: Thay thế Gasket bị lão hóa (Hiện tượng Thermal Set)

Nếu thiết bị đã được siết về đúng kích thước chuẩn nhưng vẫn rò rỉ, chứng tỏ Gioăng Gasket đã bị biến tính, mất hoàn toàn khả năng đàn hồi do chạy quá nhiệt hoặc quá tuổi thọ vận hành và cần phải thay thế phụ tùng mới.

Cô lập thiết bị: Đóng các van chặn dòng theo thứ tự: Bên áp suất cao trước, bên áp suất thấp sau để tránh sốc áp. Chờ nhiệt độ thiết bị giảm xuống dưới 40°C trước khi xả đáy toàn bộ lưu chất.

Tháo rã và đánh giá gioăng: Nới lỏng bulông theo chu kỳ ngược lại với quy trình siết. Kiểm tra bề mặt gioăng (NBR, EPDM hoặc FKM). Nếu gioăng bị bẹp dí, giòn hoặc bẻ nhẹ thấy nứt, bắt buộc phải thay thế.

Lắp đặt Gasket hệ gài (Clip-on / T-Clip):

- Làm sạch rãnh gioăng bằng dung môi chuyên dụng không chứa Clorua (như Acetone hoặc cồn công nghiệp). Không dùng bàn chải sắt hoặc tuốc-nơ-vít cạo trên bề mặt tấm vì sẽ làm hỏng lớp màng chống ăn mòn của vật liệu Inox hoặc Titanium.

- Định vị các vấu cài của gioăng Alfa Laval Clip-on vào đúng lỗ gài trên tấm Plate. Đảm bảo gioăng phẳng, không bị xoắn gập trước khi ép khung trở lại.

Quy Trình Kỹ Thuật Xử Lý Rò Rỉ Nội Bộ (nhiễm chéo môi chất)

Định danh lỗi rò rỉ nội bộ (Lẫn dòng/Thủng tấm)

Nếu kiểm tra thấy áp suất một bên sụt giảm đột ngột và lưu chất đầu ra bị đổi màu, đổi chất lượng, thiết bị đã bị thủng tấm Plate do ăn mòn hóa học hoặc hiện tượng xâm thực.

Phương pháp thử thẩm thấu (Dye Penetrant): Tháo rời các tấm tấm, vệ sinh sạch lớp cặn bám. Xịt chất thấm màu (màu đỏ) lên một mặt tấm, mặt còn lại xịt chất hiển thị (màu trắng). Nếu có vết nứt hoặc lỗ thủng micro, màu đỏ sẽ thấm qua và hiện rõ ở mặt bên kia.

Xem quy trình test thẩm thấu tại đây 

Xử lý tạm thời: Trong trường hợp khẩn cấp chưa có vật tư thay thế, kỹ thuật viên có thể loại bỏ tạm thời cặp tấm bị thủng (phải bỏ theo cặp: 1 tấm dòng A và 1 tấm dòng B liền kề).

Sau đó, siết máy lại với kích thước mới (được tính bằng cách lấy kích thước cũ trừ đi độ dày của cặp tấm vừa bỏ). 

Lưu ý: Cách này sẽ làm giảm một phần công suất giải nhiệt của máy.

Khuyến Nghị Vật Tư Bảo Trì Nhà Xưởng

Để đảm bảo các chỉ số áp suất vận hành tối đa và nhiệt độ giới hạn của hệ thống PHE Alfa Laval không bị suy giảm, việc sử dụng các linh kiện chính xác theo đúng Model Code của máy là điều kiện tiên quyết.

Cần thay thế hoặc bảo trì gioăng, tấm trao đổi nhiệt hay phụ tùng PHE Alfa Laval?
Gửi Model Code hoặc hình ảnh nameplate để nhận tư vấn kỹ thuật và báo giá nhanh chóng.

Liên hệ ngay: https://saturnec.com/